W ramach I edycji Poznańskiego Miesiąca Zdrowia Psychicznego, 9 maja w Centrum Edukacyjnym Wielkopolskiej Izby Lekarskiej w Poznaniu odbyła się Konferencja o Zdrowiu Psychicznym Medyków i Medyczek. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli Wielkopolskiej Izby Lekarskiej, Wielkopolskiej Okręgowej Izby Aptekarskiej, Krajowej Izby Fizjoterapeutów, Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, a także reprezentantów różnych zawodów medycznych, zawodów pomocowych i studentów. Była to przestrzeń do otwartej rozmowy o kondycji psychicznej osób pracujących w ochronie zdrowia.
Konferencję zorganizowały Komisja Młodych Lekarzy Wielkopolskiej Izby Lekarskiej, IFMSA-Poland Oddział Poznań oraz studenckie koła naukowe i organizacje działające przy Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu.
Liczby, fakty i odpowiedź na pytanie – gdzie szukać pomocy?
Konferencję otworzył i moderował Wiktor Olszewski, przewodniczący Komitetu Organizacyjnego Poznańskiego Miesiąca Zdrowia Psychicznego. Krótkie wystąpienia inauguracyjne wygłosili przedstawiciel Uniwersytetu Medycznego oraz dr n. med. i n. o zdr. Karol Lubarski, Sekretarz ORL WIL. Już na początku wyraźnie wybrzmiało kluczowe przesłanie: aby skutecznie pomagać innym, trzeba zadbać o własne bezpieczeństwo i kondycję psychiczną.
Mocnym wprowadzeniem do części merytorycznej była prezentacja raportu Fundacji „Nie widać po mnie”. Urszula Szybowicz, Prezes Fundacji, zaprezentowała skalę problemów zdrowia psychicznego wśród medyków oraz wskazała pilną potrzebę systemowego wsparcia. Opowiedziała również o autorskim programie W(y)SPA – inicjatywie stworzonej z myślą o wsparciu psychicznym pracowników ochrony zdrowia.
O wyzwaniach studentów kierunków medycznych mówiła dr Maria Nowosadko, Kierownik Centrum Adaptacji i Wsparcia Psychicznego PORT oraz adiunkt w Katedrze i Zakładzie Edukacji i Komunikacji Medycznej. Przedstawiła dostępne formy pomocy oraz działania wspierające młodych medyków w trudnym okresie studiów.
Presja studiów i głos studentów
Temat został rozwinięty podczas pierwszego panelu dyskusyjnego prowadzonego przez Wiktora Olszewskiego. W rozmowie udział wzięli: prof. UM Jakub Żurawski – Prorektor ds. studenckich i Kierownik Zakładu Immunobiologii, prof. Michał Nowicki – Prorektor ds. nauki, p.o. Katedry i Zakładu Edukacji i Komunikacji Medycznej oraz dr Maria Nowosadko. Reprezentantką głosu studentów w panelu dyskusyjnym była Marta Gąciarek, Koordynatorka Narodowa ds. Edukacji Medycznej w Międzynarodowym Stowarzyszeniu Studentów Medycyny IFMSA-Poland.
Dyskusję ożywiło prowokujące stwierdzenie moderatora: Nieobecność studenta na zajęciach klinicznych usprawiedliwia tylko akt zgonu. Był to punkt wyjścia to rozmowy o tym, co zrobić w samej organizacji studiów, aby studenci mieli możliwość zadbania o swoje zdrowie mierząc się z infekcjami, ale też z trudnościami sfery psychicznej. Goście dyskutowali o presji systemu kształcenia oraz roli uczelni w działaniach prewencyjnych i wsparciu w kryzysie.
Fight, flight, freeze: co dzieje się z nami w kryzysie
Drugą część konferencji rozpoczął mgr Konrad Pierzchalski – psycholog, ratownik medyczny, interwent kryzysowy i wykładowca. Od pierwszych minut zaangażował uczestników w ćwiczenia pokazujące mechanizmy działania stresu w praktyce.
Wyjaśnił reakcje układu nerwowego (fight, flight, freeze) oraz uczył rozpoznawania stanów nadmiernego i obniżonego pobudzenia. Omówił także przebieg kryzysu psychicznego i jego sygnały ostrzegawcze. W części podsumowującej przedstawił zasady pierwszej pomocy emocjonalnej, w tym schemat Look – Listen – Link, który można zastosować zarówno w pracy zawodowej, jak i w codziennych sytuacjach wymagających wsparcia. O tym, kiedy mechanizmy obronne przestają chronić i zaczynają szkodzić, opowiedziała lek. Krystyna Czerwińska, lekarka w trakcie specjalizacji z psychiatrii dorosłych.
Trudna codzienność w ochronie zdrowia – system i jego konsekwencje w codziennej pracy medyków
Trzecią część konferencji otworzyła lek. Klaudia Dolińska-Kaczmarek, podejmując temat realiów pracy w systemie ochrony zdrowia. Skupiła się na problemie przemocy wobec personelu medycznego – jej formach, skali oraz możliwościach reagowania.
Zagadnienia te zostały pogłębione podczas drugiego panelu dyskusyjnego, prowadzonego przez dra n. med. i n. o zdr. Karola Lubarskiego. W rozmowie udział wzięli: dr hab. Agnieszka Stępień, Prezes Krajowej Izby Fizjoterapeutów, oraz mgr farm. Sandra Fabianowska, członkini Wielkopolskiej Okręgowej Rady Aptekarskiej i przewodnicząca Komisji Młodych Farmaceutów.
Panel pokazał perspektywy różnych zawodów medycznych i skupił się na wspólnych wyzwaniach: przeciążeniu, stresie, stereotypach społecznych oraz braku systemowych rozwiązań wspierających zdrowie psychiczne.
Gdzie jesteśmy dziś – i co dalej
Na zakończenie podkreślono, że zdrowie psychiczne nie jest dodatkiem, lecz fundamentem funkcjonowania – zarówno w pracy, jak i w życiu prywatnym. Konferencja okazała się nie tylko źródłem wiedzy, ale także ważnym impulsem do budowania wspólnoty i otwartości w rozmowie o trudnościach, z jakimi mierzą się medycy i medyczki.
