Dr n. med. Sławoj Maciejewski (1936-2025) – wspomnienie promotora

„Śmierć nadaje piękno życiu. Tylko sztuczne kwiaty nie umierają”: Małgorzata Musierowicz (Poznań); „Nic dwa razy się nie zdarza / i nie zdarzy. Z tej przyczyny / zrodziliśmy się bez wprawy / i pomrzemy bez rutyny”: Wisława Szymborska.

 

Te pełne refleksji myśli mi towarzyszą, gdy czytam nekrolog zamieszczony na stronie internetowej Wielkopolskiej Izby Lekarskiej: „Ze smutkiem i żalem przyjęliśmy wiadomość o śmierci dr n. med. Sławoja Maciejewskiego specjalisty ginekologii i położnictwa, Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Lekarzy WIL oraz sędziego Okręgowego Sądu Lekarskiego WIL. Wyrazy szczerego współczucia Rodzinie i Najbliższym składa prezes ORL WIL dr n. med. Krzysztof Kordel, Przewodniczący Okręgowego Sądu Lekarskiego, lek. Marek Kubasik. Pogrzeb odbędzie się w sobotę 23 sierpnia o godzinie 12:00 na cmentarzu parafii pw. Michała Archanioła i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kiekrzu”.

https://wil.org.pl/aktualnosci/odszedl-dr-n-med-slawoj-maciejewski/

 

Tymczasem sierpień 2025 r. już minął a stale do mnie wraca pamięć o moim doktorancie już śp. dr med. Sławoju Maciejewskim i mam Go stale w oczach, skupionego na swojej pracy i pacjentkach którymi się przez lata opiekował wykonując trudny zawód lekarza-ginekologa położnika. Bo był przede wszystkim lekarzem. Z czułością nieomal ojcowską, choć to dr Sławoj był ode mnie starszy – jednak odnosił się do mnie, swojego promotora z wielkim szacunkiem – szukam śladów w Internecie o tym jakim był lekarzem. I są – można by rzec nieśmiertelne, oczywiście pod warunkiem że nie zmiecie tej wirtualnej rzeczywistości świat złych ludzi… na portalu znanylekarz.pl co najmniej kilkanaście osób pisze tak:

 

„Pan doktor jest super człowiekiem a jeśli chodzi jako-lekarz ,100% specjalista jakich mało !!!!!!!!!mam dzięki niemu dwóch synów – no już dorosłych! POLECAM TEGO LEKARZA!!!!!!!!!!!”;

 

„Dr Sławoj Maciejewski to lekarz całym sercem oddany swoim pacjentkom. Nie tylko dał mi nadzieję, ale doprowadził do tego, że mogę cieszyć się dwójką dorosłych dziś już dzieci. Popieram w całej rozciągłości pozytywne opinie dotyczące profesjonalnego podejścia Doktora do pacjentek i Ich problemów. Oby takich lekarzy było jak najwięcej. Sto lat w zdrowiu Panie Doktorze”;

 

„Świetny lekarz. Małżonka nie mogła zajść w ciążę przez kilka lat. Kuracja zalecana przez doktora Maciejewskiego przyniosła rezultat już po pół roku. Wizyty przebiegały w sympatycznej atmosferze, bez skrępowania i z pełnym profesjonalizmem. Dzięki Panu doktorowi dziś cieszymy się śliczna córka. Polecamy!
13 lipca 2011”;

 

„Polecam w 100% z pełną świadomością. Po kilku latach starań o dziecko z wadą wrodzoną macicy, wielu badaniach i wielu wizytach u różnych ginekologów którzy dawali nikłe szanse na zajście i donoszenie ciąży pan doktor Maciejewski podjął się mojego leczenia i efekt był wspaniały bo po 2 miesiącach byłam już w ciąży. Umocnił mnie w przekonaniu , że wszystko jest możliwe i podbudował psychicznie gdzie inni lekarze tylko dołowali. Dziś wychowuje cudowna córeczkę 🙂

 

„Prawdą jest, że pan doktor posiada specyficzne poczucie humoru ale jest to mała błahostka w porównaniu do jego opieki nad pacjentką. Posiada ogromną wiedzę i naprawdę bada bardzo skrupulatnie każdy szczegół. Jestem szczęśliwa , że udało mi się dostać do niego na wizytę ponieważ mam teraz swój wielki skarb – córkę i zapewne wiele innych jego pacjentek również”;

 

„Mogę polecić po 3 bezskutecznych latach starań o dziecko u innych lekarzy i 2 latach u dr Maciejewskiego urodziłam wspaniałe bliźniaki chłopca i dziewczynkę, które mają 2,5 roku”;

 

„Szanowni Państwo, jestem pacjentką dr Maciejewskiego od 1985 r., miałam wtedy 15 lat i poważny problem z ‘regularnością’, która została wywołana przez intensywne uprawianie sportu, Pan doktor poradził sobie z moim problemem wzorcowo, ‘wyregulował’ mnie i wszystko było jak w przysłowiowym zegarku. Potem były tylko kontrole, nigdy nie zapomniał o badaniu piersi, zawsze pamiętał o corocznym badaniu cytologicznym, każde najdrobniejsze moje wymysły traktował bardzo poważnie ale z uwielbianym przeze mnie poczuciem humoru (pacjentki, które opacznie rozumiały żarciki Pana doktora są widocznie pozbawione wyczucia tak subtelnego żartu jaki stosował). Dr Maciejewski jest wielkim zwolennikiem wizyt wspólnych z partnerem, zawsze wszystko obojgu nam wyjaśniał, tłumaczył, istna oaza spokoju nawet dla najbardziej namolnych pacjentów. Pan doktor poprowadził obie moje ciąże, zawsze miałam wizytę w potrzebnych momentach, nigdy nie odmówił rozmowy telefonicznej aby mnie uspokoić. Nigdy nie narażał mnie na jakieś kosztowne badania, zabiegi czy środki medyczne. Polecam wszystkim Paniom tego lekarza, obawiam się jednak, że Pan doktor niedługo odejdzie na zasłużoną emeryturę. Życzę jemu i jego pacjentkom wszystkiego najlepszego”

https://www.znanylekarz.pl/slawoj-maciejewski/ginekolog/poznan

 

Potwierdzam w pełni powyższe opinie; widziałem wielkie zaangażowanie podczas całego porodu i zdolności położnicze doktora Sławoja Maciejewskiego, kiedy odbierał poród mojej synowej Karoliny w styczniu 2004 roku – urodzona wówczas moja wnuczka Apolonia jest obecnie studentką Wydziału Lekarskiego UMP.

 

I na koniec przypominam pracę doktorską już niestety śp. Sławoja Maciejewskiego. Minęło już tyle lat, a problem chyba staje się coraz bardziej istotny, gdyż pracując nieustannie od 1983 r. jako stały biegły sądowy wiem, że napływa coraz więcej pozwów sądowych przeciwko lekarzom i szpitalom. Można się o tym przekonać wpisując hasła do Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych: https://orzeczenia.ms.gov.pl/ – przykładowo aktualnie po wpisaniu hasła „lekarz” ukazuje się aż 56094 wpisów, a po wpisaniu hasła „błąd medyczny” 16903 wpisów.

 

A oto fragmenty mojej opinii z 2001 r. w przewodzie doktorskim lek. med. SŁAWOJA MACIEJEWSKIEGO oraz założeń i tez jego pracy doktorskiej pt. „Ocena postępowania lekarskiego w oparciu o normy etyczne i prawa stanowione w świetle materiałów Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Wielkopolskiej Izby Lekarskiej”

 

Lek. med. SŁAWOJ MACIEJEWSKI urodził się 20 lipca 1936 roku. Ukończył studia na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Poznaniu w 1963 roku. Jest specjalistą w zakresie ginekologii i położnictwa. Od 1993 r. do 1997 r. był zastępcą Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej a w latach 1997-2001 Okręgowym Rzecznikiem Odpowiedzialności Zawodowej Wielkopolskiej Izby Lekarskiej; byłem wówczas jednym z Jego zastępców. Od 2001 r. jest wiceprezesem Sądu Lekarskiego Wielkopolskiej Izby Lekarskiej. Ściśle do tej działalności lek. Sławoja Maciejewskiego nawiązuje podjęta praca doktorska.

 

Celem głównym pracy jest ocena postępowania lekarskiego w oparciu o analizę genezy i losów skarg wniesionych do okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej.
Materiał badawczy stanowiła dokumentacja Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej (ORzOZ) Wielkopolskiej Izby Lekarskiej (WIL) oraz Okręgowego Sądu Lekarskiego (OSL) WIL obejmująca lata 1991-2001.

 

Z akt ORzOZ wynotowano następujące dane: datę złożenia skargi lub wszczęcia postępowania na podstawie decyzji ORzOZ po uzyskaniu wiarygodnych informacji, zarzuty stawiane lekarzowi a znajdujące się w treści skargi, ocenę zarzutów znajdujących się w skardze przez ORzOZ i zastępców ORzOZ (zORzOZ) i kwalifikacja zarzutów wg Kodeksu Etyki Lekarskiej i ustawy o zawodzie lekarza, opinie biegłych WIL powołanych do sprawy (o ile zostali oni powołani), sposób załatwienia sprawy przez ORzOZ: odmowa wszczęcia postępowania, wszczęcie postępowania wyjaśniającego, umorzenia postępowania wyjaśniającego, wniosek o ukaranie do OSL WIL, przekazanie skargi do właściwej izby lekarskiej dla danego lekarza, zawieszenie postępowania wyjaśniającego, przekazanie sprawy do prokuratury, inny sposób załatwienia skargi.
W sprawach, w których zostało złożone odwołanie do Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej (NRzOZ) przy Naczelnej Radzie Lekarskiej (NRL) w Warszawie na decyzję ORzOZ, wynotowano następujące sposoby załatwienia: utrzymanie w mocy decyzji ORzOZ, zalecenie wszczęcia postępowania wyjaśniającego lub ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, przekazanie sprawy innemu ORzOZ, rozpoznanie sprawy przez NRzOZ.
W latach 1991-2001 wpłynęło ogółem do ORzOZ WIL 1235 skarg. Wszystkie te skargi poddano analizie. M.in. przeanalizowano liczby i pochodzenie skarg, zarzuty stawiane lekarzom w skargach (w tym zarzuty stawiane lekarzom przez lekarzy). Osobno przeanalizowano skargi przeciwko lekarzom medycyny i lekarzom stomatologii. Dokonano podstawowej charakterystyki socjologicznej lekarzy przeciwko którym zostały złożone skargi (w tym uwzględniono płeć, wiek, miejsce zamieszkiwania, specjalizacje lekarskie). Osobno przeanalizowano skargi o popełnienie błędu medycznego i skargi na nieetyczne zachowanie lekarzy.
Szczególną uwagę zwrócono na ponad 3-krotny wzrost liczby skarg przeciwko lekarzom w analizowanym okresie.
Szczegółowo przedstawiono sposoby załatwienia skarg przez ORzOZ i jego zastępców. W dalszej kolejności przedstawiono sprawy skierowane do OSL i sposób ich rozpatrzenia, w tym odwołania od wyroków OSL do Naczelnego Sądu Lekarskiego.

 

Z pracy wynika, że:
*Lekarze – członkowie Wielkopolskiej Izby Lekarskiej w przeważającej większości pracują z pełnym poświęceniem, wypełniając złożoną przysięgę u progu zawodowej drogi.
*U podłoża niezadowolenia chorych lub ich rodzin ze świadczonych usług medycznych leży niesprawna organizacja systemu opieki zdrowotnej w Polsce.
*Wprowadzenie z dniem 1 stycznia 1999 roku kas chorych oraz zmiana organizacji świadczenia usług medycznych zaowocowały znacznym wzrostem skarg wnoszonych do ORzOZ WIL.
*Na niezadawalające wyniki leczenia wpływ mają znaczne ograniczenia finansowe.
*Wiele skarg wynikało nie z braku wiedzy lub umiejętności lekarskich, lecz było wynikiem braku staranności lub nie zachowania należytej ostrożności.
*Bezwzględnym sankcjom winien podlegać każdy lekarz, który odmówił pomocy medycznej, nie wypełniając w tym momencie zasad etycznych i deontologicznych oraz przepisów ustawy o zawodzie lekarza.
*Największe szkody dla środowiska lekarskiego czynią lekarze, którzy swym nietaktownym zachowaniem wywołują gniew i niechęć społeczeństwa do wszystkich lekarzy.
*Przyczyną ograniczającą zdobywanie dalszej wiedzy i umiejętności są trudności finansowe i wysokie koszty szkolenia i fachowej literatury.
*Izby lekarskie i ośrodki akademickie winny wspólnie, dla dobra społecznego, dążyć do podnoszenia kwalifikacji lekarskich.
*Adeptom sztuki lekarskiej już w czasie jej zdobywania, należy wpajać takie cechy jak: prawość, uczciwość i integralność, co zaowocuje w przyszłości zaufaniem, okazaniem ciepła i akceptacją drugiej osoby, bez naruszenia jej integralności.

Na początku rozprawy doktorskiej warto zauważyć dedykację, która świadczy jak dobrym synem był Sławoj Maciejewski: „Rodzicom ofiarom hitlerowskiej okupacji pracę poświęcam”. Tutaj należy podkreślić, że na stronie internetowej VIII Konferencja sprawozdawczo-wyborcza Wielkopolskiego Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych w Poznaniu w dniu 6 października 2022 roku na którym doktor Sławoj Maciejewski opowiada o tym jak za działalność Jego Rodziny w Powstaniu Wielkopolskim najpierw Jego ojciec a następnie On wraz z mamą z czwórką dzieci był uwięziony w obozie koncentracyjnym w Konstantynowie k/Łodzi a następnie już bez matki przebywali aż do wyzwolenia w obozie dla małych dzieci pod nadzorem policyjnym – patrz: Niemiecki nazistowski obóz dla polskich dzieci w Łodzi (1942–1945) Niemiecki nazistowski obóz dla polskich dzieci w Łodzi (1942–1945) – Wikipedia, wolna encyklopedia

 

 

Od czasu opracowywania materiału do tego doktoratu, minęło już ponad 20 lat, a Wnioski z pracy okazują się ponadczasowe. Oto one:
Liczba skarg przeciwko lekarzom systematycznie rośnie. O liczbie tych skarg decydowały okoliczności: 1) zależne i 2) niezależne od postępowania lekarskiego.

Ad 1) Wśród okoliczności zależnych od postępowania lekarskiego największe znaczenie miała nieumiejętność komunikowania się lekarzy z pacjentami i członkami ich rodzin; postępowanie lekarzy niezgodne z zasadami Kodeksu Etyki Lekarskiej miało mniejszy wpływ.

Ad 2) Wśród okoliczności niezależnych od postępowania lekarskiego największe znaczenie miały: dokonująca się transformacja ustrojowa (od ustroju socjalistycznego do kapitalistycznego), która zwiększyła świadomość obywateli o przysługujących im prawach, w tym w przypadkach poczucia krzywdy w wyniku nieprawidłowego postępowania lekarza,
nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu opieki zdrowotnej, w tym nieprawidłowości we wdrażaniu reformy obecnego systemu.

Głęboko przemyślane i zapisane w tym doktoracie jeszcze w 2002 r. Motto końcowe też jest stale aktualne i powinno być przekazywane młodym pokoleniom lekarzy. Napisał On:

„Adeptom sztuki lekarskiej, już w czasie jej zdobywania należy wpajać takie cechy jak prawość, uczciwość i integralność, co zaowocuje w przyszłości zaufaniem, okazaniem ciepła i akceptacją drugiej osoby, bez naruszenia jej integralności”.

Mądrość zawodowa i życiowa już niestety śp. dr med. Sławoja Maciejewskiego jest godna podziwu i naśladowania – pozostaje żal, że nie kontynuuje swojej działalności. Choć może taki Człowiek był potrzebny Najwyższemu i Go nam zabrał? Pozostajemy w smutku, ale spotykamy się na Cmentarzu w Kiekrzu, nadal rozmawiamy i szukamy porad jak żyć w coraz trudniejszych czasach i jak pomimo nieubłagalnych realiów wykonywać swój zawód zgodnie z Przysięgą Hippokratesa…

 

 

Cześć Jego Pamięci!!!

Tekst i zdjęcie: prof. dr hab. med. Jerzy T. Marcinkowski

Zdjęcie z 29.09.2001 r.: dr med. Sławoj Maciejewski (pierwszy od lewej) z zastępcami Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej WIL i pracownicami Biura ORzOZ.